Вести

Со цел намалување на ризиците и последиците предизвикани од корона вирусот, државната Развојна банка на домашните
компании им нуди три групи на производи: осигурување на извозни и домашни побарувања,
факторинг (откуп) на побарувања, како и поддршка преку кредитирање.
Пвиот човек на Развојната банка, Кире Наумов, во интервју за специјализираниот портал Извоз.мк најавува и воведување
на нови производи и услуги во следниот период, како што се кредитната-гарантна шема, царинската гаранција и
третата бескаматна кредитна линија која би отпочнала со реализација следниот месец.

 

 

Интервју - Кире Наумов, главен извршен директор на Развојна банка на Северна Македонија

 

Пандемијата со Ковид 19 предизвика големи пореметувања во трговијата на светско ниво и намалување на македонскиот извоз, заради што многу земји воведoа различни шеми за поддршка на извозните компании и олеснување на тргувањето. Какви производи и услуги може да понуди Развојната банка на извозните компании и што е тоа што компаниите најмногу го бараат во овој период?

Наумов: Со цел намалување на ризиците и последиците предизвикани од корона вирусот, Развојна банка на Северна Македонија на домашните компании може да им понуди три групи на производи: осигурување на извозни и домашни побарувања, факторинг (откуп) на побарувања, како и поддршка преку кредитирање. Ова е спектрумот на инструменти со кои располага банката во моментов и изминатиов период, да речеме од март наваму и континуирано се обидуваме да ги прилагодиме инструментите за подобро да одговориме на потребите на домашните компании.

Од аспект на осигурувањето на побарувањата, во ниту еден момент не прекинавме со осигурување на побарувања дури ни за домашни компании изложени во најпогодените економии, како што беше Италија во еден период. Исто така, го намаливме трошокот на осигурување за домашните компании и го зголемивме опсегот на побарувања кои ги осигуруваме со вклучување на побарувањата со рок на плаќање подолги од 180 дена, а до 360 дена.

Заклучно со месец август 2020 година, Развојна банка има осигурани побарувања за домашни компании во вредност од 39,6 милиони евра, односно пораст од 27% во споредба со резултатите од минатата година.

Кај факторингот, ги направивме потребните промени за да може да се користи инструментот и во домашната трговија меѓу две домашни компании. Овој финансиски инструмент во Развојна банка комбинира кредитна заштита, наплата на побарувања и финансирање на компании кои продаваат производи и услуги со одложено плаќање покусо од 180 дена. Од вредноста на фактурата, 80% исплаќаме веднаш кон продавачот, со што овој инструмент влијае најмногу за подобрување на ликвидносната позиција на компаниите.  

Заклучно со месец август 2020 година, износот на откупени побарувања е зголемен за 38% во однос на истиот период минатата година.

Што се однесува до кредитирањето, освен интервентните бескаматни кредитни линии Ковид1 и Ковид2, Развојна банка преку деловните банки испласира 50,9 милиони евра поволни кредити со каматна стапка до 1,6% кон крајните корисници. Дополнително ги подобри и условите на кредитите кои го таргетираат земјоделскиот сектор.

Преку Ковид1 и Ковид2, таргетирано успеавме да им излеземе во пресрет на 1.376 домашни компании со 17.834 вработени, кои доминантно беа микро компании кои имаат до 10 вработени. Со поволните кредити од ЕИБ кредитната линија, успеавме преку деловните банки да поддржиме 186 проекти со 50,9 милиони евра, кои треба да резултираат со нови 605 вработувања.

Осигурувањето на извозот е еден од производите кои Развојната банка го нуди подолго време. Дали неизвесноста ја зголеми побарувачката за овој инструмент и се планираат ли некои измени за овој инструмент?

Наумов: Со настанатата криза предизвикана од корона вирусот и зголемување на неизвесноста и ризиците, интересот за осигурување на извозните и домашните побарувања можеме да заклучиме дека се зголеми. Ова особено важи за периодот кога во Италија почнаа да се откажуваат првите нарачки и кога нашите извозници ги почувствуваа првите бранови на неизвесност по нивните побарувања.

Ќе навлезам во малку повеќе детали. И покрај намалениот вкупен извоз на ниво на држава за 22,3% во првото полугодие на 2020 година, Развојна банка забележа зголемување во волуменот на осигурани побарувања и тоа за 31,8% во однос на истиот период минатата година. Банката во првите шест месеци од 2020 година обработи вкупно 442 апликации за странски и домашни купувачи на домашни компании, од кои одобри осигурување на 323 купувачи или 73%. Со тоа поддржавме извоз во 23 земји.

На крајот на првиот квартал од 2020 година, во делот на осигурување на побарувањата, Развојна банка излезе во пресрет на домашните компании и ја зголеми рочноста на побарувањата, со што се овозможи банката да осигурува побарувања со подолг рок на доспевање (до 360 дена). Секако, ова е една од низата на промени кои се потрудивме да ги имплементираме со цел да дадеме поголема поддршка на домашните компании.

Тука, би сакал да потенцирам дека осигурувањето на побарувањата, без разлика дали се странски или домашни, не е луксуз, туку реална потреба. Не треба да биде инструмент кој што го користат само неколку домашни компании, туку треба да биде основен заштитен инструмент на секоја домашна компанија.  Во времиња кога се потешко се предвидува иднината, осигурувањето на побарувањата како превентивен инструмент нуди двојна заштита - и на приходите и на готовинските текови на компаниите. Оттука, секој што носи одлуки со финансиски импликации во компаниите, треба најмалку квартално да ги става на вага трошоците и бенефитите од користење на осигурување кај побарувањата.

Неодамна беше најавено воведување на гарантна шема која ќе се реализира исто рака преку Развојната банка. До каде е реализацијата и како таа ќе функционира?

Наумов: За воведувањето на гарантната шема постои меѓуинституционална работна група која досега имаше неколку продуктивни работни средби, каде што се дискутираа начините и моделот за оваа шема. Во овој дел работната група имаше поддршка и од ММФ кои обезбедија техничка мисија за анализа на состојбите, споделување искуства и препораки за поставување на гарантната шема.

Воведувањето на гарантната шема покрај финансиските предуслови, бара создавање и на законски предуслови и поради тоа е сè уште во фаза на подготовка иако контурите се исцртани и фокусот е јасен. Во следниот период очекуваме да се допрецизираат деталите за производот и ќе бидат достапни за јавноста. 

 

Дали и какви други измени се планираат со цел производите кои ги нуди Развојната банка да се направат поконкурентни и попристапни до извозните компании?

Наумов: Развојна банка го следи пулсот на домашните компании и постојано го прилагодува своето работење според нивните потреби. Постојано се трага по нови поповолни извори за финансирање со цел истите да бидат ставени на располагање на домашните компании, максимално да се искористат постојните финансиски капацитети и да се олеснат процедурите и постапките при аплицирањето. Од тој аспект, за следниот двегодишен период, Развојната банка ќе склучи нов договор со Европската инвестицона банка на износ од 100 милиони евра, кои преку деловните банки во форма на поволни кредити ќе го поддржат развојот и потребите на нашите домашни компании.
Очекуваме до крајот на годината да се отпочнат и завршат преговорите со ЕИБ, по што на почетокот на 2021 година би се создале услови за повлекување на првите транши.

На хоризонтот пред нас е воведувањето на нови производи и услуги, како што е кредитната-гарантна шема, царинската гаранција, и третата бескаматна кредитна линија која би отпочнала со реализација следниот месец.

Извор: izvoz.mk

Скопје, 17.09.2020 - Претставници на Развојна банка на Северна Македонија АД Скопје од секторот за кредитирање и гаранции земаа учество на работилницата на која се разгледа нацрт-студија со секторска анализа на земјоделството и руралниот развој, со цел подготовка на Стратегијата за регионален развој на Република Северна Македонија за периодот 2020 – 2029 година. На настанот се обрати Министерот за локална самоуправа Горан Милевски, а главен презентер беше м-р Лазо Димитров, автор на првиот нацрт на студијата.

        

Од 2010 година наваму, Развојна банка управува со Земјоделскиот кредитен дисконтен фонд (ЗКДФ) кој ги таргетира носителите на земјоделските стопанства упишани во Единствениот регистар на земјоделски стопанства, малите и средни претпријатија кои се занимаваат со примарно земјоделско производство, преработка на земјоделски производи и извоз на примарни земјоделски производи и нивни преработки, како и носители на земјоделски стопанства, мали и средни претпријатија кои имаат склучени договори со Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој за користење на финансиска поддршка од ИПАРД програмата 2007-2013. За реализацијата на средствата од овој фонд, Развојна банка даде придонес во нацрт-студијата.

Во минатиот петгодишен период, низ призма на регионите на државата, може да се забележи дека се одобрени вкупно 378 кредитни барања со вкупен износ од 5 милиони евра, од кои најмногу кредитни барања се одобрени во Вардарскиот регион и тоа 97. Во Пелагонискиот и Источниот регион се одобрени 82 и 81 кредитни барања, респективно. Најмалку кредитни барања се одобрени во Полошкиот регион - само 5.
Просечниот одобрен кредит по корисник од ЗКДФ изнесува речиси 13 илјади евра.

Вкупно, од почетокот на реализацијата на оваа кредитна линија наменета за агросекторот, од 01.07.2010 година до 31.08.2020 година, се поддржани 1.713 проекти во вредност од 34,5 милиони евра.


Во структурата доминираат кредити за примарно земјоделско производство, односно 1.519 поддржани проекти со вкупен износ од 20,8 милиони евра. По нив следат кредити за преработка на земјоделски производи кои изнесуваат 151 со вкупен износ од 10,8 милиони евра и кредити за трговија со земјоделски производи и нивни преработки кои изнесуваат 43 со вкупен износ од 2,9 милиони евра.

Од оваа кредитна линија наменета за агросекторот, слободните средства за нови пласмани тековно изнесуваат 1,6 милиони евра. Истите се пласираат преку деловните банки (Прочитај повеќе).

РБСМ, 10.09.2020

 

Почитувани,

Во согласност со Јавниот повик за поднесување на апликации за директна финансиска поддршка на трговските друштва и трговци-поединци регистрирани во РСМ од Компензационите фондови,  Ве известуваме дека Развојна банка на Северна Македонија АД Скопје во име и за сметка на Владата на Република Северна Македонија, во целост ја реализираше втората бескаматна кредитна линија „Ковид2“.

Јавниот повик беше објавен на 25.04.2020 год., а аплицирањето започна на 29.04.2020 год. со времетраење од 15 дена, заклучно со 13.05.2020 год. Принципот на реализација на кредитната линија беше „прв дојден, прв услужен“.

Аплицирањето се вршеше исклучиво по електронски пат, согласно мерките за спречување на ширењето на вирусот и заштита на јавното здравје.

Имајќи ја предвид целокупната ситуација и условите во кои се спроведуваше кредитната линија, цениме дека успеавме во разумно време да одговориме на потребите на микро, малите и средните претпријатија за обртни средства.

Расположливите средства со јавниот повик „Ковид2“ (8 милиони евра) се целосно исцрпени со последните одобрени кредити од пристигнатите апликации на ден 30.04.2020 год. до 12 часот и 34 минути. Во овој период се евидентирани вкупно пристигнати 796 кредитни апликации, од кои 643 се одобрени за кредитирање, а 153 апликации се одбиени заради неисполнување на условите и критериумите од јавниот повик. 

Од одбиените 153 апликанти,
- 37% се одбиени заради негативен износ на капитал и резерви како резултат на кумулирани претходни загуби,
- 15,7% се одбиени заради недоволен капитал и резерви,
- 13,7% се одбиени заради тоа што немале намалување на приходите за повеќе од 30%,
- 13,7% се одбиени заради презадолженост, каде обврските на апликантите го надминувале износот на капитал за повеќе од пет пати,
- останатите се одбиени заради полоша кредитна категоризација, основани помалку од 6 месеци и некомплетна документација.

Секој од одбиените 153 апликанти, веќе има добиено известување по електронски пат, односно на е-мејлот пријавен на апликацијата за кредит, со образложение за основот по кој не ги исполнуваат условите за кредит.

Владата на Седница одржана на 09 септември 2020 год. го одобри и последниот обработен список со кредитни апликации, со што расположливите средства се исцрпија до крај.

Согласно објавениот повик, ги известуваме сите апликанти кои своите апликации за втората бескаматна линија ги испратиле по 12 часот и 34 минути на 30.04.2020 година, дека нивните апликации нема да се разгледуваат од страна на банката, заради целосната исцрпеност на предвидените средства за доделување на бескаматни кредити од Компензационите фондови од Јавниот повик Ковид2.

РБСМ, 09.09.2020 - Владата на својата трета седница одржана на 09 септември 2020 година, ја усвои информацијата на Развојна банка на Северна Македонија во врска со кредитните барања кои ги исполнуваат критериумите од Јавниот повик бр.1, односно за кредити од кредитната линија од Компензационите фондови од странска помош со цел намалување на последиците од коронавирусот. Ја задолжи банката да склучи договори за кредит со кредитобарателите кои ги исполнуваат критериумите од Јавниот повик бр.1, наведени во доставениот список бр.5,. односно на 50 компании со барања за поддршка во висина од 54.258.000 денари.

Заклучно со оваа информација, од Развојната банка се исцрпени сите средства предвидени за втората бескаматна кредитна линија. Од средствата од Компензационите фондови од странска помош, се одобрија вкупно 639 кредитни апликации по принципот ,,прв дојден, прв услужен", пристигнати заклучно со 30.04.2020 година до 12 часот и 34 минути напладне. Во овој период се евидентирани вкупно 796 кредитни апликации, од кои 153 не ги исполниле условите објавени во јавниот повик.

Со средствата кои беа предвидени за втората бескаматна кредитна линија,(8 милиони евра), вкупно се одобрија кредити на 639 домашни компании кои вработуваат вкупно 11.325 лица. По структура, најголем дел од одобрените кредитни барања доаѓаат од микро компании кои вработуваат до 10 лица и тоа 404 или 63%. Од мали компании доаѓаат 177 или 28% од одобрените кредитни барања, и 58 или 9% доаѓаат од средни компании.

Околу 90% од средствата одобрени во втората бескаматна кредитна линија се веќе исплатени кон компаниите. Развојна банка ќе стапи во контакт со компаниите чии кредитни апликации беа одобрени на третата владина седница во текот на следната недела.