Вести

Më qëllim që të zvogëlohet rreziku i pasojave të shkaktuara nga korona virusi, Banka shtërore për zhvillim kompanive
vendase  vendasve ju ofroi tre grupe të prodhimeve: sigurimi i eksportit dhe kërkesat vendase,
faktoringu (blerje) në kërkesë, si dhe mbështetje nëpërmjet kredititmit.
Njeriu i parë i Bankës për zhvillim, Kire Naumov, në intervistë për portalin special Izvor.mk lajmëron dhe vënjen
e produkteve dhe shërbimeve të reja në periudhën e ardhshme, siq janë skema e garantimit të kredisë,
garancion doganor dhe linjën e tretë të kredisë e cila do të filloj me realizim muajin e ardhshëm..

 

 

Intervistë- Kire Naumov, drejtori kryesor ekzekutiv i Bankës për zhvillim të Maqedonisë së Veriut


Pandemija Kovid 19 shkaktoi çrregullime në tregti në nivel botëror dhe zvogëlim të eksportit maqedonas, sepse shumë vende kanë futur skema të ndryshme për të mbështetur kompanitë e eksportit dhe për të lehtësuar tregtinë. Çfarë prodhime dhe shërbime mund të ofroj Banka për zhvillim për kompanitë e eksportit dhe çka është ajo që kompanitë e kërkojnë më së shumti në këtë periudhë?

Naumov: Me qëllim të zvogëlimit të rreziqeve dhe pasojave të shaktuara nga korona virusi, Banka për zhvillim e Maqedonisë së Veriut kompanive vendase mund t`ju ofroj tre grupe prodhimesh: sigurimin e eksportit dhe kërkesës së brendshme, faktoringu (blerje)  e kërkesës, si dhe mbështetje nëpërmjet kreditimit. Kjo është spektëri i instrumenteve me të cilat disponon banka për momentin dhe në periudhën e kaluar, të themi prej marsit e këndej dhe në vazhdimësi po mundohemi që t’i përshtatim instumentet për nga e mira që të përgjigjemi në nevojat e kompanive vendase.

Në aspektin e sigrimit të kërkesave, nuk i kemi ndërprerë në asnjë moment sigurimet e kërkesës së brendshme, as kompanive vendase të ekspozuara në ekonomitë me të prekura siq ishte Italija një periudhë . Gjithashtu i zvogëluam shpenzimet e sigurimeve për kompanitë vendase dhe e rritëm diapazonin e kërkesave të cilat ne i sigurojmë duke përfshirë të arkëtueshmet me kushte pagese më të gjata se 180 ditë , deri në 360 ditë.

Që nga gushti i vitit 2020, Banka për zhvillim ka sigurime të kërkesave për kompanitë vendase në vlerë prej 39,6 milijon euro, gjegjesishtë ka rritje prej 27% në krahasim me rezultatet e vitit të kaluar.

Tek faktoringu, i kemi bërë ndryshimet e nevojshme që të mund të shfrytëzohet instrumenti dhe në tregëtitë vendase ndërmjet dy kompanive  të vendit. Ky instrument finasiar në Bankën për zhvillim kombinon mbrojtje të kredisë, pagesë të kërkesës dhe finansim të kompanive të cilët shesin  prodhime dhe shërbime të shtyra pagese, më të shkurtër se 180 ditë. Nga vlera e fakturës, 80% paguajm menjëherë kundrejtë shitësit, ky instrument ndikon më së shumti  në përmirësimin e pozitës së likuiditetit  të kompanive.

Që nga gushti i vitit 2020, shuma e arkëtueshmeve të blera u rrit me 38% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Lidhur me huazimin, përveç linjave të kreditit pa interes të ndërhyrjeve Kovid1 dhe Kovid2, Banka për zhvillim përmes bankave tregtare lëshoi ​​50.9 milion EUR në kredi të favorshme me një normë interesi deri në 1.6% për përdoruesit e fundit. Ajo ka përmirësuar më tej kushtet e kredive që synojnë sektorin e bujqësisë.

Nëpërmjet Kovid1 dhe Kovid2 arritëm që tu dalim në ndihmë 1.376 kompanive vendase me gjithsej 17.834 të punësuar, ku dominant ishin kompanit mikro të cilët kanë deri më 10 të punësuar. Me kredit e e favorshme nga BEI linja kreditore, arritëm që nëpërmjet bankave arritëm të mbështesim 186 projekte përmes bankave tregtare me 50.9 milion euro, të cilat duhet të rezultojnë në 605 vende të reja punës.

Sigurimi i eksportit është një nga produktet që ofron Banka për zhvillim për një kohë të gjatë. A e ka rritur pasiguria kërkesën për këtë instrument dhe a janë planifikuar ndonjë ndryshim për këtë instrument?

Naumov: Me krizën e shkaktuar nga virusi korona dhe rritjen e pasigurisë dhe rreziqeve, interesi për sigurimin e eksportit dhe pretendimet e brendshme mund të konkludohet se është rritur. Kjo është veçanërisht e vërtetë gjatë periudhës kur porositë e para në Itali filluan të anuloheshin dhe kur eksportuesit tanë ndien valët e para të pasigurisë pas pretendimeve të tyre.

Unë do të hy në pak më shumë detaje. Pavarësisht eksporteve të reduktuara totale në nivelin shtetëror me 22.3% në gjysmën e parë të vitit 2020, Banka për zhvillimit regjistroi një rritje në vëllimin e dëmeve të siguruara me 31.8% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Në gjashtë muajt e parë të vitit 2020, banka përpunoi një total prej 442 aplikimesh për klientë të huaj dhe vendas të kompanive vendase, nga të cilat aprovoi sigurim për 323 klientë ose 73%. Me këtë ne i ruajtëm eksportet në 23 vende.

Ka fundi i kuartalit të parë të vitit 2020, në pjesën e sigurimit të kërkesave , Banka për zhvillim u doli në ndihmë kompanive vendase dhe e rriti maturitetin e llogarive të arkëtueshme, gjë që i mundësoi bankës të sigurojë të arkëtueshme me afate më të gjata (deri në 360 ditë). Sigurisht, kjo është një nga seritë e ndryshimeve që jemi përpjekur të zbatojmë në mënyrë që t'u japim më shumë mbështetje kompanive vendase.

Këtu, unë do të doja të theksoja se sigurimi i pretendimeve, qoftë i huaj apo i brendshëm, nuk është një luks, por një nevojë reale. Ai nuk duhet të jetë një instrument i përdorur nga vetëm disa kompani vendase, por duhet të jetë një mjet bazë mbrojtës i çdo kompanie vendase. Në kohërat kur është gjithnjë e më e vështirë të parashikohet e ardhmja, sigurimi i pretendimeve si një mjet parandalues ​​ofron mbrojtje të dyfishtë - si për të ardhurat e kompanive ashtu edhe për rrjedhat e parave. Prandaj, kushdo që merr vendime me implikime financiare për kompanitë duhet të peshojë kostot dhe përfitimet e përdorimit të sigurimit në kërkesat e tyre të paktën në kuartal.

Kohët e fundit u njoftua futja e një skeme garancie që do të realizohet njëjtë përmes Bankës për zhvillim. Sa është larg realizimi dhe si do të funksionojë?

Naumov: Për prezantimin e skemës së garancisë ekziston një grup punues ndërinstitucional që ka pasur disa takime pune produktive deri më tani, ku u diskutuan mënyrat dhe modeli për këtë skemë. Në këtë pjesë, grupi i punës kishte mbështetjen e FMN-së, i cili siguroi një mision teknik për të analizuar situatën, për të ndarë përvojat dhe rekomandimet për vendosjen e skemës së garancisë.

Futja e skemës së garancisë, përveç parakushteve financiare, kërkon krijimin e parakushteve ligjore dhe për këtë arsye është ende në fazën e përgatitjes, megjithëse konturet janë tërhequr dhe fokusi është i qartë. Në periudhën tjetër, ne presim që detajet e produktit të precizohen dhe ato do të jenë në dispozicion të publikut.

 

A është planifikuar ndonjë ndryshim tjetër me qëllim që produktet e ofruara nga Banka për zhvillimit të bëhen më konkurruese dhe më të arritshme për kompanitë e eksportit?

Naumov: Banka për zhvillim e ndjek pulsin e kompanive vendase dhe rregullon vazhdimisht operacionet e saj në përputhje me nevojat e tyre. Vazhdimisht kërkohen burime të reja dhe më të favorshme të financimit për t'i vënë ato në dispozicion të kompanive vendase, për të shfrytëzuar sa më shumë kapacitetet ekzistuese financiare dhe për të lehtësuar procedurat dhe procedurat e aplikimit. Nga ai aspekt, për periudhën e ardhshme dy vjeçare, Banka për zhvillimit do të nënshkruajë një marrëveshje të re me Bankën Evropiane të Investimeve në vlerë prej 100 milion euro, e cila përmes bankave komerciale në formë të huave të favorshme do të mbështesë zhvillimin dhe nevojat e kompanive tona vendase.
Ne presim që negociatat me BEI të fillojnë dhe të përfundojnë në fund të vitit, pas së cilës do të krijoheshin kushtet për tërheqjen e kësteve të para në fillim të vitit 2021.

Në horizont përpara nesh është prezantimi i produkteve dhe shërbimeve të reja, të tilla si skema e garantimit të kredisë, garancia doganore dhe linja e tretë e kreditit pa interes që do të fillojë të realizohet muajin tjetër.

Burimi: izvoz.mk

Shkup, 17.09.2020 - Përfaqësuesit e Bankës për zhvillim të Maqedonisë së Verut SHA Shkup nga Sektori i Kredisë dhe Garancisë morën pjesë në punëtorinë ku u shqyrtua një projekt- studim me analizë sektoriale të bujqësisë dhe zhvillimit rural, me qëllim të përgatitjes së Strategjisë për Zhvillimin Rajonal të Republikës së Maqedonisë së Veriut për periudhën 2020 - 2029. Ngjarja u drejtua nga Ministri i Vetëqeverisjes Lokale Goran Milevski, dhe prezantuesi kryesor ishte mr. Lazo Dimitrov, autori i projektit të parë të studimit.

        

Nga viti 2010 e këndej, Banka për zhvillim udhëheq me Kreditet e bujqësis të diskont  fondit (KBDF) të cili synon mbajtësit e pronave bujqësore të regjistruara në Regjistrin e Vetëm të pronave Bujqësore, ndërrmarjet e vogla dhe të mesme të angazhuara në prodhimin primar bujqësor, përpunimin e produkteve bujqësore dhe eksportin e prodhimeve primare bujqësore dhe përpunimin , si mbajtës të fermave bujqësore, ndërmarrjet  e vogla dhe të mesme të cilët kanë të lidhur kontratë  me Agjencia për mbështetje finansiare në bujqësi dhe në zhvillimin rural për shfrytëzimin e mbështetjeve finansiare nga  IPARD programa 2007-2013. Për realizimin e fondeve nga ky fond, Banka për zhvillim kontriboi në projekt-studimin.

 

Kreditet e bujqësis të diskont fondit
Kredite të aprovuara sipas rajoneve për periudhën e gushtit të 2015 – korrik të vitit 2020.

Nr.   Rajon Numri i
kredive
të aprovuara
Struktura e
përfaqsimit
sipas rajoneve
  Të miratuara
(EURO)
Struktura e
përfaqsimit
sipas rajoneve
Shuma mesatare
e aplikimit të
kredisë(EURO)
  1    Vardari 97 26%   1,202,874 25% 12,401
  2   Pellagoni 82 22%   1,339,600 27% 16,337
  3   Lindor 81 21%   821,291 17% 10,139
  4   Juglindor 63 17%   754,485 15% 11,976
  5   Verilindor 30 8%   328,426 7% 10,948
  6   Shkup 10 3%   243,580 5% 24,358
  7   Jugperëndimor 10 3%   118,355 2% 11,836
  8   Pollog 5 1%   93,590 2% 18,718
  GJITHËSEJ:               378            100%        4 ,902,202     100%                 12,969

Burimi: Banka për zhvillim e Maqedonisë së Veriut SHA Shkup 

 

Në pesë vitet e fundit, përmes prizmit të rajoneve të shtetit, mund të vërehet  se janë miratuar gjithësej 378 kërkesa për kredi në shumë prej 5 milion euro, ku më së shumti kredi të aprovuara janë prej rajonit të Vardarit gjithësej 97. Në Pellagoni dhe në rajonin Lindor respektivisht  janë aprovuar 82 dhe 81 kërkesa për kredi. Më së paku kërkesa për kredi janë aprovuar vetëm 5 në rajonin e Pollogut.
Kredia mesatare e aprovuar për përdoruesit nga KBDF është gati 13 mijë euro.

Kreditet e bujqësis të diskont fondit
Kredite të aprovuara sipas rajoneve për periudhën e korrikut të 2010– gusht të vitit 2020.

 

 Nr. Qëllimi i kredisë   Numri i
kredive të
aprovuara
Struktura e
përfaqsimit
sipas sektoreve

Të miratuara
(EURO)

Struktura e
përfaqsimit
sipas sektoreve
Shuma mesatare
e aplikimit të
kredisë(EURO)
   1    Blegtori 365 21% 6,086,500 18% 16,675
   2   Pemtari 285 17% 2,916,731 8% 10,234
   3   Vreshtar 157 9% 1,860,851 5% 11,853
   4   Bujqësi 712 42% 9,910,843 29% 13,920
   5   Përpunimi i qumështit 24 1% 1,328,766 4% 55,365
   6   Përpunimi i mishit 16 1% 1,065,590 3% 66,599
   7   Përpunimi i drithërave 49 3% 4,063,882 12% 82,936
   8   Përpunimin i kulturave kopshtore 33 2% 2,111,099 6% 63,973
   9   Përpunimi i frutave 6 0% 535,744 2% 89,291
  10   Përpunimi i rrushit 10 1% 816,281 2% 81,628
  11   Përpunimi i këpurdhave 1 0% 80,000 0% 80,000
  12   Përpunimi i mjaltës 4 0% 306,676 1% 76,669
  13   Përpunimi i kulturës industriale 8 0% 564,760 2% 70,595
  14   Tregtia me produkte bujqësore 43 3%   2,885,813 8% 67,112
                                   :GJITHËSEJ       1,713       100%     34,533,535     100%     20,160         

Burimi: Banka për zhvillim e Maqedonisë së Veriut SHA Shkup

Në stukturën dominojnë kreditet për prodhime bujqësore primare, gjegjësisht 1.519 projekte të mbështetura me shumë prej 20,8 milion euro. Pas tyre pasojnë kredi për përpunimin e prodhimeve bujqësore të cilat arrijnë deri më 151 me shumë prej 10,8 milion euro dhe kreditë për tregti me prodhime bujqësore dhe përpunimin e tyre të cilat arrijnë deri më 43 me shumë prej 2,9 milion euro.


Për këte linjë kreditore të destinuara për agrosektorin, mjetet e lira për plasmanin e ri aktualisht arrijnë në 1.6 milion euro. Të njejtat janë të plasuara nëpërmjet bankave tregtare (Lexo më shumë).

BZHMV, 10.09.2020

 

Të nderuar,

Në pajtueshmëri me Thirrjen publike për dorëzimin e aplikimeve për mbështetje direkte finansiare të shoqërive tregëtare dhe tregëtart individual të regjistruar në RMV nga Fondet e kompensimit, Ju lajmërojmë se Banka për zhvillim e Maqedonisë së Veriut SHA Shkup në emër dhe në llogari të Qeveris së Republikës së Maqedonisë së Veriut, e realizoi plotësisht linjën e dytë kreditore pa interes  „Коvid 2“.

Thirrja publike ka qenë e publikuar më datën 25.04.2020, ndërsa aplikimi filloj më datën 29.04.2020 me kohëgjatje prej 15 ditëve, ku përfundoi më datën 13.05.2020. Principi i realizimit të linjës së kredisë ishte „i pari i ardhur, i pari i shërbyer“.

Aplikimi është bërë vetëm në mënyrë elektronike, në pajtueshmëri me masat për parandalimin e përhapjes së virusit dhe mbrojtes së shëndetit publik.

Duke pasur parasysh tërë situatën dhe kushtet në të cilat u zbatua linja e kredisë, vlersojmë se arritëm në një  kohë të arsyeshme të përgjigjemi në nevojat  e ndërmarrjeve mikro dhe të vogla për mjete qarkulluese.

Mjetet e disponueshme në thirrjen publike  ”Kovid2” (8milion euro) janë  plotësisht  të hargjuara me kreditë e fundit të aprovuara nga aplikimet e arritura më datën 30.04.2020 deri në orën 12 e 34 minuta. Gjatë kësaj periudhe janë evidentuar gjithësej 796 aplikacione për kredi, prej të cilave 643 janë kredi të aprovuara, nërsa 153 aplikacione janë refuzuar për shkak të mospërmbushjes së  kushteve dhe kritereve të thirrjes publike.

Nga 153 aplikantët e refuzuar:

  • 37% janë refuzuar për shkak të shumës negative të kapitalit dhe rezervave si rezultat I humbjes së mëparshme të akumuluar,
  • 15,7% janë refuzuar për shkak të kapitalit dhe rezervave të pamjaftueshme,
  • 13,7% janë refuzuar për shkak se nuk kishin ulje të të ardhurave prej më shumë se 30%,
  • 13,7% janë refuzuar për shkak të borxheve të mëdha, ku detyrimet e aplikantëve e tejkaluan shumën e kapitalit me më shumë se pesë herë,
  • të tjerët janë refuzuar për shkak të kategorizimit më të keq të kredisë, të themeluara në më pak se 6 muaj dhe për shkak të dokumentacionit jot ë plotë.

Të gjithë 153 aplikant  të refuzuar, veçmë janë njoftuar në mënyrë elektronike , gjegjësisht në postë elektronike  të lajmëruar  në aplikimin për kredi, me sqarim mbi bazën e të cilës nuk I plotësojnë kërkesat për kredi.

Qeveria në seancën e mbajtur më 09 shtator të vitit 2020 e miratoi dhe listen e fundit të përpunuar me aplikime për kredi, me të cilën mjetet e disponueshme u hargjuan deri në fund.

Në pajtueshmëri me thirrjen publike, i njoftojmë të gjithë aplikantët të cilët aplikimet e tyre për linjën e tretë kreditore pa interes I kanë dorëzuar pas ores 12 e 34 minuta më datën 30.04.2020, se aplikimet e tyre nuk do të shqyrtohen nga ana e bankës, për shkak se mjetet e parapara për dhënje në kredinë pa interes nga Fondi I  kompensimit  nga Thirrja publike Kovid2.

BZHMV , 09.09.2020-  Qeveria ne seancën e tretë të mbajtur më 09 shtator të viti 2020, e miratoi informacionin e Bankës për zhvillim të Maqedonisë së Veriut në lidhje me kërkesat për kredi të cilët i përmbushin kriteret nga Thirrja publike nr.1 gjegjësisht për kredi nga linja e kredisë nga Fondi i kompensimit nga ndihma e huaj me qëllim zvogëlimin e pasojave nga koronavirusi. E detyroi bankën të lidhë marrëveshje kredie me kërkuesit e kredisë të cilët i plotësojnë kriteret nga Thirrja publike nr.1 të listuara në listën e paraqitur nr.5, gjegjësisht 50 kompanive me kërkesë për mbështetje në vlerë prej 54.258.000 denar.

Si përfundim me këtë informacion, nga Banka për zhvillim janë hargjuar të gjitha fondet që kanë qenë të parapara për linjën e dytë të kredisë pa interes.Nga fondet prej Fondit të kompensimit nga ndihmat e huaja, janë miratuar gjithësej 639 aplikime për kredi sipas principit  ,,i pari i ardhur, i pari i shërbyer" , të arritura dje më datën 30.04.2020 deri në ora 12 e 34 minuta . Në këtë periudhë janë evidentuar gjithësej 796 aplikime për kredi, prej të cilave 153 nuk i plotësojnë kushtet të cilat janë të publikuara në thirrjen publike.

Me fondet me të cilat janë paraparë për linjën e dytë të kredisë pa interes (8 milion euro), gjithësej janë apruvuar 639 kredi për kompanitë vendase të cilët punësojnë gjithësej 11.325 njerëz. Sipas strukturës pjesa më e madhe e kërkesave për kredi të aprovuara vijnë prej kompanive mikro të cilët punësojnë deri më 10 persona dhe atë 404 ose 63%. Nga kompanitë e vogla vijnë 177 ose 28% nga kërkesat për kredi të aprovuara, dhe 58 ose 9 % vijnë nga kompanitë e mesme.

Rreth 90% nga fondet nga linja e dytë kreditore pa interes janë vetëm se të paguara kundrejt kompanive. Banka për zhvillim do të bije në kontakt me kompanitë të cilëve aplikimet për kredi janë miratuar në seancën e tretë në qeveri, gjatë javës së ardhëshme.